Świątkowa Wielka
Ta malowniczo położona miejscowość powstała w połowie XVI w., lokowana na prawie wołoskim. Była wsią królewską, należała do starostwa bieckiego. W 1765 r. wieś liczyła 26 gospodarstw rolnych i posiadała czynny tartak. Mieszkańcy zajmowali się uprawą ziemi i rzemiosłem opartym na surowcu drzewnym. Losy Świątkowej Wielkiej są na przestrzeni wieków dramatyczne. Zaczęło się od roku 1830, kiedy to we wsi szalała epidemia cholery. Rząd zaprzestał ściągania ze Świątkowej podatków. Epidemia nawiedziła wioskę po raz drugi w 1849 r., pochłaniając wiele ofiar. Świątkowa cierpiała także na skutek powodzi. W 1845 r. woda zabrała dorobek całego życia wielu mieszkańcom. W tym samym roku odnotowano szczególnie srogą zimę. Wskutek tych wydarzeń nastał we wsi wielki głód. Nowe pasmo nieszczęść spadło na wioskę w latach osiemdziesiątych XIX w. Ostra zima a następnie letnie susze, kolejna powódź i ostatecznie epidemia ospy doprowadziły mieszkańców do skrajnej nędzy. Mimo sprzeciwu władz, ludzie masowo emigrowali za ocean w poszukiwaniu chleba. W roku 1911 przeprowadzono na Podkarpaciu spis ludności i wybory do palamentu austriackiego. Wywołało to w Świątkowej szaloną agitację moskalofilską, prowadzoną przez studenta Wasyla Korbę i księdza - moskalofila (prawdopodobnie chodzi o prawosławnego świętego Maksyma Sandowycza, duszpasterza Grabia). Nastroje moskalofilskie mieszkańców przetrwały czasy I wojny światowej, która pozostawiła po sobie szczególnie dużo zniszczeń. Część ludności bez dachu nad głową wyemigrowała do Rosji. Inni odbudowali swoje domy. Kilku mieszkańców wywieziono do austriackiego oboziu w Thallerhoffie. Wrócili oni do wsi po wojnie. W 1918 r. powstała Ruska Rada Narodowa skupiająca Świątkową Wielką i kilka sąsiednich wsi. Na jej czele stał ks. Peter Kałamuniecki. Działacze Rady mieli za cel odłączenie Łemkowszczyzny od Polski do Czechosłowacji, Ukrainy bądź Rosji. Organizacja ta zakończyła działalność wraz z nadejściem polskiego wojska. Pod koniec lat dwudziestych niemal cała tutejsza ludność przeszła na prawosławie. W 1937 r. wieś liczyła 815 prawosławnych, 26 grekokatolików i 2 katolików obrządku łacińskiego. W czasie okupacji działał w pobliżu Świątkowej duży oddział AK. W 1944 r., wskutek natarcia sowietów na Polany ludność ewakuowano w kierunku zachodnim. Po kilku miesiącach ludzie powrócili do swych domostw. Nie na długo, bowiem w 1945 r. prawie wszyscy wyjechali do ZSRR. Pozostały cztery rodziny, które wysiedlono wskutek przeprowadzenia akcji "Wisła". Niektórzy powrócili po 1957 r. Obecnie Świątkową Wielką zamieszkują głównie Polacy, także Łemkowie. Miejsce to ma wysokie walory turystyczne. Istnieją idealne warunki do rozwoju agroturystyki. We wsi stoi kilka zabytkowych zabudowań sztuki sakralnej. Wyróżnić należy drewnianą cerkiew p.w.św. Michała Archanioła, obecnie należącą do parafii w Desznicy. Położona jest na szerokiej równinie, co sprawia, że jest widoczna z daleka. Wybudowana została w roku 1757 z fundacji właściciela Świątkowej, Piotra Paszkiewicza. Do tej pory była czterokrotnie remontowana. Ogólny schemat budowy jest typowy dla cerkwi znajdujących się w tym regionie. Jest to cerkiew trójdzielna, z wieżą zwieńczoną izbicą. Od innych tego typu obiektów wyróżnia ją dobudowana do prezbiterium zakrystia. Gonty na ścianach i dachach były malowane różnokolorowo. Wewnątrz zwraca uwagę polichromia ścienna z XVIII w. Do lat pięćdziesiątych znajdowały się tu dwa ikonostasy. Generalnie, jest to jedna z piękniejszych świątyń łemkowskich. Z innych dzieł architektury łemkowskiej wymienić należy kapliczkę z 1862 r i figurę Świętej Rodziny z początku XX w. Zachowało się kilka ładnych łemkowskich domów (chyży), wtopionych w spokojny krajobraz okolicy.